ارزیابی کیفیت ترجمه استعاره ها در رباعیات عمر خیام با استفاده از مدل هاوس: مطالعه ای در مورد ترجمه آشکار و پنهان

Abstract

. هدف این مطالعه به­کارگیری مدل هاوس درارزیابی کیفیت ترجمه استعاره­ها دررباعیات عمر خیام توسط فیتزجرالد و شناسایی استعاره­های مفهومی مشترک در دو زبان مبدا و مقصد می­باشد.  بدین منظور، 37 استعاره از 10 رباعی با نمونه­گیری هدفمند انتخاب شدند. سپس شرح متن مبدا با شرح متن مقصد مقایسه شد و استعاره­ها به­طور توصیفی تجزیه و تحلیل و خطاها شناسایی شدند. نتایج نشان داد که هم خطاهای پنهان و هم خطاهای آشکار در ترجمه رباعیات خیام توسط فیتزجرالد وجود داشت. خطاهای پنهان در سه بعد موضوع سخن، عاملان سخن و شیوه بیان وجود داشت در­حالی­که خطاهای آشکار به دلیل مغایرت در معنای صریح و لغوی متن مبدا و متن مقصد ایجاد شده بود. ضمنا از بین 37 استعاره، جایگزینی بزرگترین گروه از خطاهای آشکار را تشکیل می­داد. تجزیه و تحلیل استعاره­های مفهومی بین دو متن نشان داد که استعاره­های مفهومی مشترک بین دو زبان مبدا و مقصد وجود دارد. این استعاره­های مفهومی مشترک نشان می­دهند که صحبت کنندگان زبان فارسی و انگلیسی علی­رغم تعلقشان به فرهنگ­های مختلف تجربیات را به گونه یکسان مفهوم بندی می­کنند.