تجزیه و تحلیل امرژی نظام کشت خیار گلخانه‌ای منطقه سیستان

Abstract

دستیابی به پایداری کشاورزی و کاهش فشار زیست محیطی دو هدف عمده مدیریت آگرو اکوسیستم‌ها در قرن حاضر است که عدم کارایی مناسب انرژی، آنرا با چالش مواجه نموده است. در این راستا در پژوهش حاضر تلاش شده یکی از مهمترین نظام‌های کشت منطقه سیستان با استفاده از رهیافت تحلیل امرژی ارزیابی گردد. در این مطالعه تمام ورودی‌ها اعم از ورودی‌های تجدید پذیر شامل نور خورشید، باد و باران؛ تجدید ناپذیر شامل خاک؛ نهاده‌ها و خدمات خریداری شده شامل ماشین‌آلات، سوخت‌های فسیلی، الکتریسیته، پلاستیک، تاسیسات، نیروی انسانی، کودهای شیمیایی نیتروژن، پتاسیم، فسفر، کودهای میکرو و سموم شیمیایی برای تولید خیار گلخانه‌ای سیستان مورد ارزیابی قرار‌گرفت. نتایج مطالعه نشان داد کل امرژی تولید خیار گلخانه‌ای برابر1018×094/1 امژول خورشیدی و بیشترین مقدار امرژی مصرفی به ترتیب مربوط به گازوئیل و نیروی انسانی با 1017×9/7 و 1017×92/1 امژول خورشیدی در هکتار بود. شاخص‌های مهم امرژی شامل نسبت عملکرد امرژی، نسبت سرمایه‌گذاری امرژی، نسبت بارگذاری بر محیط زیست و شاخص پایداری به ترتیب 00/1، 2089، 34/4، 23/0 2 بدست آمد. بنابراین لازم است بهینه‌سازی مصرف نهاده‌های پر مصرف، کاهش فشار زیست‌محیطی و افزایش پایداری از طریق تغییرات مناسب در ساختمان و سازه‌های گلخانه و افزایش کارایی مصرف انرژی در داخل گلخانه و نیز افزایش مکانیزاسیون کاشت، داشت و برداشت کشت‌های گلخانه‌ای برای توسعه کشت‌ خیار گلخانه‌ای در منطقه سیستان در برنامه‌ریزی‌های آتی مد نظر قرار گیرد