روابط قیمتی و اثرات سرریز نوسانات قیمت در بازار برنج ایران

Abstract

برنج اهمیت ویژه‌ای در سبد غذایی خانوار ایرانی دارد. نوسانات قیمت این محصول طی سال‌های اخیر موجب نارضایتی مصرف‌کنندگان شده است. این تحقیق با استفاده از الگوی خود توضیح واریانس ناهمسان شرطی تعمیم یافته (GARCH) و داده‌های دوره زمانی ماهیانه 1392-1378، به بررسی اثرات سرریز قیمت برنج صدری ممتاز (در دو سطح خرده فروشی و عمده فروشی) در بازار استان گیلان می پردازد. براساس نتایج حاصل از آزمون‌های ریشه واحد می‌توان ادعا کرد که سری زمانی ماهیانه قیمت عمده فروشی برنج صدری ممتاز و سری زمانی ماهیانه قیمت خرده فروشی برنج صدری ممتاز، دارای ریشه واحد در فراوانی صفر بوده یا (I(1 می‌باشند. با توجه به مقادیر آماره محاسباتی اثر و حداکثر ریشه مشخصه وجود رابطه بلندمدت بین دو سری زمانی ماهیانه مورد بررسی تأیید می‌شود. ضرایب حاصل از نرمال سازی بردار همگرایی نشان داد که با افزایش (کاهش) یک درصدی قیمت خرده‌فروشی، انتظار می‌رود قیمت عمده‌فروشی 0.99 درصد افزایش (کاهش) یابد. نتایج حاصل از برآورد الگوی GARCH نشان داد که سرریز نوسانات از قیمت خرده‌فروشی به عمده‌فروشی و بالعکس وجود دارد. همچنین، نوسانات قیمت محصول برنج در سطح خرده‌فروشی و عمده‌فروشی اثر مثبت و معنی‌دار آماری بر نوسانات خود دارند. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش طراحی بسته‌های سیاست‌های مناسب در طرف عرضه و تقاضا توصیه می‌شود