تکنیک‌های زراعی، چالش‌های محیطی و کارایی فنی تولید سیب‌زمینی شیرین در ایالت آبیا در نیجریه

Abstract

دستیابی به تولید موفقیت‌آمیز سیب‌زمینی شیرین درصورت استفادة بی‌رویه از نهاده‌های کشاورزی دشوار خواهد بود و باعث اتلاف و صدمات زیست‌محیطی خواهد شد هم­چنانکه کشاورزی در ایالت آبیا با این مشکلات مواجه است. مسائل ناشی از مصرف نهاده‌های کشاورزی و پیامدهای آنها برای محیط زیست نیازمند مطالعه‌ای بر روی شیوه‌های زراعی مناسب و کارایی فنی مزرعه‌ای برای استفادة بهینه از منابع در تولید سیب زمینی شیرین در ایالت آبیا بود. داده‌های این تحقیق از 156 زارع سیب زمینی شیرین به کمک روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای با استفاده از یک پرسشنامة ساختارمند جمع‌آوری شدند. سپس این اطلاعات توسط آمار توصیفی مانند میانگین، توزیع فراوانی نسبی و تحلیل مرزی تولید تصادفی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که استفاده از کود غیرآلی (378/65 درصد) در سیستم تولید دیم با استفاده از سوزاندن مکرر بته‌ها (67/66 درصد) و استفاده از مقادیر پایین آهک (8/5 درصد) رایج‌ترین شیوه‌های زراعی هستند که نتایجی چون آبشویی، شکنندگی خاک، فرسایش، سیلاب و اسیدی شدن خاک را در پی دارد. کشت مختلط (46/63 درصد) با ارقام بهبودیافته‌ای چون TIS 8164 (2/71 درصد) و TIS 0087 (1/64 درصد) اقداماتی برای مقابله‌ با برخی چالش‌های زیست‌محیطی‌اند. برآورد درست‌نمایی بیشینه (MLE) حاکی از بازده به مقیاس 236/0 است که در حال کاهش می‌باشد. این موضوع نشان می‌دهد که افزایش اندازة مزرعه و مصرف کود می‌تواند به شکل معنی‌داری به ترتیب باعث افزایش متناسب کمتر از 06538/0 و 08142/0 در خروجی سیب زمینی شیرین بشود یا می‌توان آن را با بهرة روی سرمایة استقراضی به اندازة‌کمتر از 004138/0 کاهش دهد. گاما (0403/0) کمتر از واحد و در سطح p < 0.05 معنی‌دار بود که نشان می‌دهد حدود 30/4 درصد ناهمخواهی بین خروجی مشاهده‌شده و خروجی مرزی به خاطر عدم‌کارایی فنی کشاورزان سیب زمینی شیرین بود. ناهمخواهی گسترده در کارایی فنی کشاورزان بین 298/0 درصد تا 4/99 درصد متغیر بود و میانگین 1/47 درصد نشاندهندة نیاز به پر کردن این شکاف است. درنتیجه، به نظر می‌رسد کاهش اندازة خانوار، سابقة کشاورزی و منبع‌یابی مواد گیاهی از NRCRI یا IITA می‌تواند باعث افزایش عدم‌کارایی فنی کشاورزان بشود درحالی‌که این عدم‌کارایی را می‌توان با سن و سطح آموزش رسمی کشاورزان سیب زمینی شیرین در منطقه کاهش داد. به طور کلی، نتایج نشان می‌دهد که کاهش سوزاندن بته‌ها اما افزایش استفاده از آهک در کنار استفاده از افزودنی‌های آلی به خاک و آبیاری اگر با کشاورزان جوان و آموزش‌دیده همراه شود می‌تواند باعث کاهش صدمات زیست‌محیطی و همچنین افزایش کارایی فنی کشاورزان سیب زمینی شیرین در منطقه بشود.