ارزیابی ساز و کارهای بهبود و ساماندهی تعاونی‌های آب‌بران در شهرستان اسفراین به روش AHP

Abstract

نهادینه کردن تعاونی‌های آب‌بران یکی از سازوکارهای مدیریت مشارکتی آبیاری است که بسترساز مشارکت کشاورزان در غلبه بر مشکل کم آبی در رسیدن به اهداف مدیریت پایدار آب کشاورزی به شیوه‌ای اثربخش خواهد بود. هدف کلی تحقیق حاضر، شناسایی زمینه‌-های بهبود تشکل‌های آب‌بران و اولویت‌بندی مولفه‌های موثر در توسعه و تقویت تشکل‌ها می‌باشد. جامعه آماری تحقیق را، کارشناسان صاحب نظر و اعضای هیأت مدیره تعاونی و همچنین کشاورزان نمونه‌ای که عضو تعاونی آب‌بران درسال 1394 می‌باشند (40 نفر)، تشکیل می‌دهد که انتخاب افراد مورد مصاحبه به صورت سرشماری (تمام شماری)، انجام گرفت. پس از مصاحبه و تکمیل پرسشنامه‌ها، برای رتبه‌بندی ساز و کارهای بهبود و ساماندهی تعاونی‌های آب‌بران، از روش تحلیل سلسله مراتبی (نرم افزار اکسپرت چویس 11) استفاده گردید. براساس وزن نهایی معیارها، به ترتیب ساز و کارهای حمایتی(0/266)، مدیریت آب کشاورزی(0/261)، اقتصادی(0/183)، آموزشی و ترویجی(0/123)، قانونی(0/090) و نگرش اعضای تعاونی آب‌بران(0/076) قرار گرفتند.با توجه به این که سازوکارهای حمایتی، مدیریت آب کشاورزی و اقتصادی به عنوان مهم‌ترین سازوکارهای بهبود تعاونی آب‌بران هستند، از این‌رو پیشنهاد می‌گردد سازمان جهاد کشاورزی با همکاری بانک کشاورزی تسهیلات و اعتبارات بانکی با بهره خیلی کم در جهت تبدیل آبیاری سنتی به آبیاری تحت فشار در اختیار بهره‌برداران قرار دهد.