عوامل مؤثر بر بی‌ثباتی درآمدهای صادراتی پسته و تأثیر آن بر صادرات کشاورزی

Abstract

صادرات بخش کشاورزی سهم قابل توجهی از صادرات غیرنفتی را به خود اختصاص داده و از جایگاه ارزآوری مهمی برخوردار است. در بین محصولات کشاورزی، پسته از محصولات عمده‌ی صادراتی می‌باشد که سهم چشم‌گیری از تولید، سطح زیرکشت، مقدار و ارزش صادرات را به خود اختصاص داده است. در این مطالعه ابتدا، با استفاده از شاخص "میانگین قدرمطلق تفاوت بین درآمدهای صادراتی از روند آن" بی‌ثباتی درآمدهای صادراتی در کل دوره زمانی 1389- 1352 محاسبه شد. از این جهت، شاخص بی‌ثباتی درآمدهای صادراتی پسته طی چهار دوره‌ی تقسیم شده، نشان می‌دهد که دوره جنگ، از بی‌ثباتی بیشتری برخوردار بوده ولی در کل دوره مطالعاتی، بی­ثباتی اندک بوده است. در گام دوم، به بررسی عوامل مؤثر بر بی‌ثباتی درآمدهای صادراتی پسته و تأثیر آن بر صادرات کشاورزی، طی دوره‌ی زمانی مورد مطالعه پرداخته شده است. بدین منظور، از شاخص بی‌ثباتی لاو (1985) و الگوی تصحیح خطای برداری (VECM) استفاده گردیده است. نتایج حاصل از برآورد مدل بی‌ثباتی درآمدهای صادراتی پسته نشان می‌دهد که شاخص تمرکز رابطه عکس و شاخص بی‌ثباتی تولید و شکاف نرخ ارز رابطه مستقیم با بی‌ثباتی درآمدهای صادراتی پسته دارد. همچنین نتایج حاصل از برآورد تابع صادرات کشاورزی حاکی از آن است که بی‌ثباتی درآمد صادراتی پسته تأثیر منفی و معنی‌دار بر صادرات بخش کشاورزی داشته است.