پایبندی به اخلاقیات و رسالت اجتماعی در میان مترجمان حرفه ای ایرانی

Abstract

در گذشته، اخلاقیات در ترجمه بیشتر با پایبندی و وفاداری مترجم به متن اصلی شناخته می شد. اما، امروزه دیگر چنین نیست و اخلاقیات عمدتا با پایبندی به هنجارهای فرهنگی؛ اجتماعی و مکانی و زمانی در یک جامعه تعریف می شود. پایبند نبودن مترجمان به چنین هنجارهائی و نپذیرفتن مسئولیت اجتماعی و شغلی خود می تواند مشکلات جدی برای این حرفه بوجود آورد، برای مثال، از دست رفتن تدریجی اعتماد مراجعان به این حرفه و ورود مترجمان غیرحرفه ای به این عرصه. مقاله حاضر سعی دارد تا از طریق طراحی و بکارگیری یک پرسشنامه بر اساس مدلهای اخلاقیات در ترجمه چسترمن، میزان پایبندی مترجمان حرفه ای ایرانی را به اخلاقیات و رعایت هنجارها مورد بررسی کیفی و کمی قرار دهد. پرسشنامه طراحی شده، پس از اعتبارسنجی محتوائی، به 45 مترجم حرفه ای که در حوزه های مختلف مشغول به ترجمه بودند داده شد. نتایج پژوهش و مصاحبه نشان داد که این مترجمان، علیرغم برخوردان نبودن از یک منشور اخلاقی جامع، مطابق با استانداردهای جهانی، تا حد زیادی به اخلاقیات در حرفه شان پایبند بودند و آن هائی که میزان پایبندی بالاتری داشتند، مسئولیت اجتماعی بیشتری را احساس و ابراز می نمودند. یافته های این پژوهش می تواند به اطمینان بیشتر مرجعان از پایبندی مترجمان حرفه ای به رسالت اجتماعی و در نتیجه کیفیت و وفاداری ترجمه آن ها کمک کند.