OICC Press International Journal of Agricultural Management and Development 2159-5860 7 1 2017 03 01 کاربرد مقایسه‌ا‌ی تکنیک‌های متداول رتبه‌بندی به‌منظور تعیین اولویت عوامل اثرگذار بر تولید بذر گیاهان دارویی؛ مطالعه‌ی موردی: استان گیلان، ایران 1 14 EN سیدعلی نورحسینی باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران اسماعیل فلاحی استادیار بخش اقتصاد کشاورزی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران سپیده قلی نژاد باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران Journal Article 2017 03 01 تولید بذر به عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل فنی و اقتصادی درگیر در حوزه گیاهان دارویی بوده که مدیریت آن بایستی به عنوان یکی از اولویت‌های تحقیقاتی، مدنظر برنامه‌ریزان قرار گیرد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تعیین اولویت عوامل پیش‌برنده و بازدارنده‌ی مؤثر بر تولید بذر گیاهان دارویی در سال 1393 انجام گرفت. برای انجام این مطالعه از روش دلفی استفاده شد که تعداد اعضاء شرکت کننده در پانل تخصصی، 13 نفر از کارشناسان خبره و باتجربه‌ی منابع طبیعی و جهاد کشاورزی استان گیلان بودند. در مرحله اول تحقیق از تکنیک چندپاسخی برای تحلیل محتوی استفاده گردید. براساس نتایج مرحله اول پرسشنامه­های مرحله دوم در قالب طیف لیکرت طراحی گردید و مجدداً توسط پاسخگویان مرحله اول تکمیل شد؛ سپس با استفاده از مقایسه تکنیک‌های متداول رتبه‌بندی (میانگین، نسبت تغییرات، وزن‌دهی آنتروپی شانون و فازی مثلثی)، داده­ها مورد تجزبه و تحلیل قرار گرفتند. به کارگیری تکنیک‌های متداول رتبه­بندی عمدتاً به نتایج یکسان و یا نتایجی با اختلاف اندک در خصوص اولویت‌های تعیین شده برای عوامل مذکور انجامید. مطالعه‌ی حاضر علیرغم توصیه به توجه به شرایط فنی و محیطی مانند انبارداری مناسب و جلوگیری از برداشت بی­رویه‌ی بذور در معرض تهدید و نیز فراهم نمودن شرایط مطلوب برای اهلی کردن گیاهان دارویی، نقش تحقیقات، آموزش و اطلاع‌رسانی در خصوص مزایای اقتصادی را تا حد زیادی مؤثر می‌داند. افزون بر این، طراحی و اجرای یک سازوکار نظارتی قانونی و سیاست‌گذاری فعال و فراگیر و نیز مهیا نمودن امکانات و تجهیزات لازم در خصوص آماده‌سازی، کشت و برداشت بذور توسط نهادها و سازمان‌های تصمیم‌ساز و اجرایی، به طور قابل ملاحظه‌ای در مدیریت مسائل موجود، اثرگذار خواهد بود.